Selen
34
Se
Grupa
16
Okres
4
Blok
p
Protony
Elektrony
Neutrony
34
34
45
Ogólne właściwości
Liczba atomowa
34
Masa atomowa
78,96
Liczba masowa
79
Kategoria
Niemetale
Kolor
Szary
Radioaktywny
Nie
Od greckiego słowa Selene, księżyc
Układ krystalograficzny
Jednoskośny prosty
Historia
Selen został po raz pierwszy zaobserwowany około 1300 roku przez alchemika Arnolda z Villanueva.
Selen odkryto w 1817 roku przez Jönsa Jacoba Berzeliusa i Johana Gottlieba Gahna, którzy zauważyli podobieństwo nowego pierwiastka do wcześniej poznanego telluru.
W 1873 roku Willoughby Smith stwierdził, że elektryczny opór szarego selenu zależy od otaczającego światła.
Selen odkryto w 1817 roku przez Jönsa Jacoba Berzeliusa i Johana Gottlieba Gahna, którzy zauważyli podobieństwo nowego pierwiastka do wcześniej poznanego telluru.
W 1873 roku Willoughby Smith stwierdził, że elektryczny opór szarego selenu zależy od otaczającego światła.
Elektrony na poszczególnych powłokach
2, 8, 18, 6
Konfiguracja elektronowa
[Ar] 3d10 4s2 4p4
Niedobór selenu u zwierząt może prowadzić do spowolnienia wzrostu
Właściwości fizyczne
Stan skupienia
Ciało stałe
Gęstość
4,809 g/cm3
Temperatura topnienia
494,15 K | 221 °C | 429,8 °F
Temperatura wrzenia
958,15 K | 685 °C | 1265 °F
Ciepło topnienia
5,4 kJ/mol
Ciepło parowania
26 kJ/mol
Ciepło właściwe
0,321 J/g·K
Ilość w skorupie Ziemi
5×10-6%
Ilość we Wszechświecie
3×10-6%
Numer CAS
7782-49-2
Numer CID PubChem
6326970
Właściwości atomowe
Promień atomowy
120 pm
Promień walencyjny
120 pm
Elektroujemność
2,55 (Skali Paulinga)
Energia jonizacji
9,7524 eV
Objętość molowa
16,45 cm3/mol
Przewodność cieplna
0,0204 W/cm·K
Stopnie utlenienia
-2, 2, 4, 6
Zastosowania
Selen jest stosowany w przemyśle szklarskim do odbarwiania szkła i produkcji szkieł i emaliów czerwonych.
Jest stosowany jako katalizator w wielu reakcjach chemicznych.
Jest też stosowany jako tonizator fotograficzny i jako dodatek do stali nierdzewnej.
Siarczek selenu jest stosowany w szamponach przeciwłupieżowych.
Jest stosowany jako katalizator w wielu reakcjach chemicznych.
Jest też stosowany jako tonizator fotograficzny i jako dodatek do stali nierdzewnej.
Siarczek selenu jest stosowany w szamponach przeciwłupieżowych.
Wiele związków selenu, takich jak selenany i seleniny, jest wysoce toksycznych
Izotopy
Stabilne izotopy
74Se, 76Se, 77Se, 78Se, 80SeNiestabilne izotopy
65Se, 66Se, 67Se, 68Se, 69Se, 70Se, 71Se, 72Se, 73Se, 75Se, 79Se, 81Se, 82Se, 83Se, 84Se, 85Se, 86Se, 87Se, 88Se, 89Se, 90Se, 91Se, 92Se, 93Se, 94Se